دل پارجه‌کا گوشتیا سه‌یر وعنتیکه‌ دناف له‌شێ هه‌ر جێکریه‌کێ دا ، سومبلا ژیانێ یه‌ لده‌ڤ ئاده‌میزادان وژدێده‌رێ هه‌می حه‌ز وڤیانانه‌، زێده‌باری جهێ مێرخاسی وجه‌له‌نگی یه‌ . بشه‌ڤ وروژ کار دکه‌ت بێ راوه‌ستان وخوینێ به‌لاڤه‌دکه‌ت ژ بو هه‌می ئه‌ندامێت له‌شی ، ئانکو هیج گیانداره‌ک نه‌ شێت بژیت بێ ئه‌ڤ ئه‌ندامه‌، لده‌مێ زاروک لده‌ست پێکێ ژ دایک دبیت ودهێت سه‌ر دونیایێ وجاڤێت وی ب دیتنا گه‌ردون ودیمه‌نان شاد وکامه‌ران دبت ، دلێ وی (140 )جاران دقوتیت وئه‌ڤ جه‌نده‌ کێم دبیت هه‌تا دگه‌هیت ژیێ سێ سالیێ (100) جاران دقوتیت وهه‌تا دگه‌هیت (80) جاران لده‌ڤ مروڤێ بالغ ، هه‌ر بو زانین دلێ هه‌ر که‌سه‌کێ ژمه‌ د روژێ دا (115) هزار جاران دقوتیت ودسالێ دا (42) ملیون جاران دقوتیت ، روژانه‌ دل (12) هزار لێترێت خوینێ پالدده‌ت بو ئه‌ندامێت له‌شی ونێزیکی (300) ملیون لێترێت خوینێ دل دهاڤێژیت لده‌ڤ که‌سه‌کێ ژیێ وی ناڤنجی بیت ، ئه‌ڤ هێزا  ددلیدا هه‌ی تێرا هندێ هه‌یه‌ 10 هزار کیلوان بلند که‌ت بلندیا (16)  کیلومه‌تران ،  دلی ئه‌و هێز یا هه‌ی دشێت شاحینه‌کێ بکێشیت لدور دونیایێ هه‌میێ بو ماوێ دوو سالان ، پێغه‌مبه‌رێ نازدار سلاڤێت خودێ لسه‌ر بن دبێژیت: دناف له‌شی دا پارجه‌ک یا هه‌ی ئه‌گه‌ر باش بیت دێ له‌ش هه‌می باش بیت وئه‌گه‌ر خراب وگه‌نده‌ل بیت دێ له‌ش هه‌می خراب وگه‌نده‌ل بیت ئه‌وژی دله‌ ، براستی ئه‌ڤ جه‌ند پێزانینێن کورت بین لسه‌ر ڤی ئه‌ندامێ هنده‌ گرنگ دله‌شێ مه‌ دا ، به‌لێ دێ سه‌حکینێ کا قورئانا پیروز جه‌ند به‌حسێ دلی کریه‌ وجه‌ند جورێن دلان هه‌نه‌.
١_ دلێ پاک وپاقژ ئه‌وه‌ یێ بێ باوه‌ری تێدا نه‌ بیت ویێ پری باوه‌ری بیت  {إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ }الشعراء89
{إِذْ جَاء رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ }الصافات84
٢_ دلێ هه‌رده‌م به‌ره‌ڤ خودێ دجیت ولخوه‌زفرینێ دکه‌ت  ژ گونه‌هان .{ مَنْ خَشِيَ الرَّحْمَن بِالْغَيْبِ وَجَاء بِقَلْبٍ مُّنِيبٍ }
٣_ دلێ ره‌حت وقه‌ناعه‌ت هه‌ی ب وی تشتێ خودێ مه‌زن دابه‌شکری لسه‌ر ئاده‌میزادان.{فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ }الحج54
{قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ }النازعات8
٤_ دلێ ژ خودێ دترسیت وهه‌رده‌م دخازیت کارێ وی بهێته‌ قه‌بیلکرن  {الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ ...}الحج35
{إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ ... }الأنفال2 {...وَّقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ ... }المؤمنون60
٥_ دلێ هه‌می شه‌عائیرێت خودێ مه‌زن دکه‌ت وکاری پێ بکه‌ت  {ذَلِكَ وَمَن يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ }الحج32
{..الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَى لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ }الحجرات3
٦_ دلێ خوه‌ ته‌سلیمی یه‌زدانێ مه‌زن کری وئێکگرتنا وی بپه‌رێسیت وهیج هه‌ڤرکه‌کێ بو دروست نه‌که‌ت . { وَمَن يُؤْمِن بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ }
٧_ دلێ که‌یفخوش وهه‌رده‌م شاد وکامه‌ران یێ گرێدایه‌ ب یه‌زدانێ مه‌زن ودلوڤان ڤه‌ ،به‌س ئه‌ڤه‌ دلی خوش دکه‌ت دا ببیت دلدارێ خودێ  {الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ }الرعد28
٨_ دلێ ساخ وزیندی یێ  سه‌ربوران وه‌ردگریت ژ ملله‌تێن بوری وخه‌له‌تی وشاشیێن وان دووباره‌ نه‌ که‌ت .{ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِمَن كَانَ لَهُ قَلْبٌ }
٩_ دلێ نه‌ساخ وئێشدار یێ نیفاق تێدا بیت وب دیتنه‌کا پیس سه‌حکه‌ت نامیسا خه‌لکی ورێزێ لێ نه‌گریت  {فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً ... }البقرة10 {... فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ ... }التوبة125   { فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ }

١٠_ دلێ کوره‌ وجاڤلێکه‌ر یێ لدویڤ راستی ودروستیان نه‌جیت به‌لێ گوهداریا شه‌یتانی دکه‌ت  .{ وَلَكِن تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ }
١١_ دلێ دویر ژ خودێ مه‌زن ودلوڤان یێ مژیل وئالوز ب دونیایێ ڤه‌ وهه‌ر وه‌سا کومکرنا مالێ حه‌رام  {لَاهِيَةً قُلُوبُهُمْ ... }الأنبياء3
١٢_ دلێ گونه‌هکار یێ دیده‌ڤانیێ بو خودێ نه‌ دیت وتشتان ڤه‌شێریت ودان پێدانێ پێ نه‌که‌ت .{ وَلاَ تَكْتُمُواْ الشَّهَادَةَ وَمَن يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ }
١٣_ دلێ خوه‌ مه‌زن که‌ر یێ سته‌م وزورداریێ ل خه‌لکی دکه‌ت ومافێ وان دخوت بێ حسابێ بو که‌سێ بکه‌ت  .{ قلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ }   { قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٌ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ }النحل22 { ... يُرْضُونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ ... }التوبة8

١٤_ دلێ بێ دلوڤانی ژ مروڤاتیێ وب ره‌قی به‌رسڤا یێ به‌رامبه‌ری خوه‌ دده‌ت  {وَلَوْ كُنتَ فَظّاً غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ ...}آل عمران
١٥_ دلێ هاتیه‌ ختم کرن یێ ئیدی ج تشت نه‌ شێت کارتێکرنێ لێ بکه‌ت ویێ کوره ‌بی {خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِيمٌ }البقرة7
١٦_ دلێ ره‌ق وه‌کی به‌ری  یێ ڤاله‌ ژ دلوڤانی به‌رامبه‌ری مروڤاتیێ وکه‌سێن بێ ده‌ست هه‌لات وزاروکێن سێوی   .{ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً }  {... فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ ... }الحج53
١٧_ دلێ غافل .{ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَن ذِكْرِنَا }
١٨_ دلێ هاتیه‌ وه‌رپێجان .{ وَقَالُواْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ }
١٩_ دلێ خوه‌ ژ حه‌قیێ دده‌ت پاش  {... فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ ...}آل عمران7

٢٠_ دلێ ب گومان ج جاران پشت راست نینه‌ .{ وَارْتَابَتْ قُلُوبُهُمْ }
٢١_ دلێ گرتی وهاتی قفلکرن  .{أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا }محمد24
٢٢_ دلێ مونافقان ودووریان ، ئه‌ه‌ێن هزرێن دکن دێ شێن حیلا ل خودێ که‌ن { ... يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَّا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ ...}الفتح11
{...تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ... }الحشر14
٢٣_  دلێ زائیف یێ به‌ره‌ڤ فیتنێ دجیت  {... فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ ...}آل عمران7
٢٤_ دلێ هاتیه‌ چاپکرن ورێکه‌کا دی کری رێباز ژ بلی یا پێغه‌مبه‌ری سلاڤێت خودێ لسه‌ر بن {... أُوْلَئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ }محمد16
{ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ }المنافقون3
٢٥_ دلێ کونکون   {وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِي أَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ وَفِي آذَانِنَا وَقْرٌ وَمِن بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ }فصلت5