ڤیان و حهژێكرن پێدڤییهكا سهرهكی یه ژ پێدڤیێن مروڤی یێن دهرونی و ب رهنگهكی خورستی هاتییه چاندن دناخا مروڤیدا بویه سالوخهكی رهسهن لنك ههردوو رهگهزێن مروڤاتیی .
ژبهر هندی پێدڤی یه ههمی بزاڤ بێنه مهزاختن ژبو گهشبونا ڤیانی ب رهنگهكی راستهقینه ، چونكی ڤیان تێگهههكه بو ههمی رامانێن جوان و قهشهنگ د پرانیا بیاڤێن ژیانێدا .
لێ پێدڤیه ههردهم دوپاتی لسهر هندێ بێته كرن كو ڤیان ب مهزنترین رامان بێته شروڤهكرن بگره ژ فیانا خودایی مه زن وهك سهرپشكا ههمی ڤیاناو ههتا دگههیته ههمی رهنگێن پهیوهندییان
ههروهسایاچاكترو پاقژتر ئهوه ههمی ژروناهیا ڤیانا خودێ بێنه وهرگرتن
ئهنجامێن ههبونا ڤیانی
گومان تێدا نینه كو ڤیانی چهندین ئهنجام و بهرههمێن چاك و دلڤهكهر جودا جودا ههنه د ههمی بوارێن ژییانێدا و بههراپتر كارتێكهرن ل سهر دهرونا مروڤی و گهلهك جاران ناڤهروكا كهساتییا مروڤی دهستنیشان دكهن :-
1- ڤیان ئهگهرهكی سهرهكی یه بو بهرێخودانا مروڤی ب رهنگهكی چاكبین و پالڤهدهره بو جوانیا دهرونا مروڤی .
2- ههروهسا پالڤهدهره بو پێشكهفتن و بهرههمێن بهردهوام
3- ڤیان ب رهنگهكی گشتی ناڤهروكا بهختهوهری یی یه دههر بیاڤهكی ژیانێدا
4- ڤیان دناڤ تهخهیێن حڤاكی دا ئهگهرهكی گهلهك ب هێزه بو پهیوهندییان و مروڤاتیا سهركهفتی
5- ههروهسا ئهگهرهكه بو گههشتنا سوز و دلدانیا مروڤی و پێشئێخستنا شیانێن خویی
6- ڤیان پالڤهدهر مروڤ پتر یی هشیاربیت و لسهر خو بیت
زیانێن نهبونا ڤیانی :-
چونكی ڤیانی و حهژێكرنی ئهڤ رولی ههره گرنگی دژایانا مروڤیدا ههیه ، ژبهر هندی ژی نهبونا وی دبیته ئهگهری چهندین زیانان د ههمی بوارێن كهساتیی دا و مروڤ زیاندار دبیت و بهلكی ئهڤ زیانه ل ژینگهها مروڤی ژی ڤهدگریت :-
1- سهرداچون ب رهنگهكی گشتی بو مروڤی چێدبیت ب تایبهت دبیاڤی سێكسی و جڤاكیدا
2- تێكچونێن بهردهوام و بی ی كونترولی مروڤی كاتێكهرن ل سهر بزاڤا مروڤی روژانه
3- بههرا پتر مروڤ یی د شهرنیخاندا ل گهل دهوروبهرێن خو و پویوهند یێن مروڤی تێك دچن
4- دلرهقیهكا ئاشكر بو مروڤی چی دبیت
5- بههرا پتر حالهتێن دهرونی بو ئهڤان توخمه كهسان دروست دبن
6- ههروهسا گهشبونا دهرونی گیرو دبیت مروڤ یی ئالوزه د كهساتیا خودا
7- بهردهوام ئهڤ كهسه ژ بهرپرساتیا ژیانی د رهڤن و نهبار ههلگرن
8- ههڤ سهنگی یا وان تیك دچیت ب تایبهت دهمی دبیته سنێله
• ژ ئهڤان تێگههو هزروبیران بو مه دیاره ڤیان چهندا گرنگه ب بیته ناڤهروكا ژیانی ، ژ بهر هندی ژی تشتهكی دلخازه ل نك مروڤی ههمی رهنگێن خوڤه چونكی پروژی ژیانهكا گهش و دلڤهكهره .
|