| بنیاتێن ژیانێ |
| رابه ،،، كا چهوا خودێ ئهڤ جیهانه ب رهحما خو ئاڤدا توژی دلێ خو ب ڤیانا وی ئاڤ بده |
 |
|
|
| |
| لێگهریان |
 |
|
|
| دیدار و چاڤپێكهفتن |
ئیسماعیل رهڤهندی: راسته قهیرانێت عیراقێ د ناڤخویی نه، بهلێ دهستێت نهێنی و دهوروبهران تێدانه....درێژی |
|
ئیسماعیل رهڤهندی: دڤێت ههست ب لڤلڤيت ب ئازريت سهرهلدانهك د كهساتييێ دا چێببيتن ههتا بشێتن دهنگێ خوه بگههينيت....درێژی |
|
سهعید عهلی عهبو: دڤێت راگههاندن ئهرك و مافێت خهلكى نیشا بدهت و زێدهگاڤیا بهرچاڤ بكهت....درێژی |
|
|
|
|
|
| پرسیار و بهرسڤ |
| |
|
| ژمێریاریا مالپهرێ گازی |
مێهڤانێن نهو د گازیدا |
(
) |
|
(
) |
|
|
|
Untitled Document
|
|
بو جی ئهم پاشکهفتینه?? |
ردوان گولی _ سوید
redwan_guli@yahoo.com
|
ژیان بهردهوامی وبزاڤ وخهبات ولڤلڤینه لسهر رویێ ئهردی ، دهم خوه لکهسێ ناگریت وههر شهمهندهفرا کاروانێ داهێنانێ وزانستی بهردهوامه. بهلێ لڤێرێ پرسیارهک سهرێ خوه دههلینت ، ئهو ژی بو جی ئهم پاشکهفتینه ؟ جیهانا ئیسلامی بتایبهتی جهێ پێغهمبهرێت خودێ ژێ رابین سلاڤ لێ بن ، ئهگهر بێژین هیج گومان تێدا نینه کو بهری جهند جهرخه دهمێ ئهروپا دناڤ دهریا تاریاتی ونهزانینێ دا مهلهڤانی دکرن ل وی دهمی جیهانا ئیسلامی زور یا پێشکهفتی دههمی بیاڤێت ژیانێ دا ، ئهرێ بو جی نوکه ئهڤ هاوکێشه هاتیه گهورین ؟ ههتا بهری ئیسلامێ ژی ئهڤ دهڤهرا دبێژنێ موزوتامیا خهلکێ وێ زانست زان ویاساناس وخودان شارستانی بی ، دیروکێ گهلهک تشتێن وان تومار کرینه وهکی یاسا حهمو رابی ، خهلکێ دی بهره خوه دایه ڤان دهڤهران وهکی قیبلهناما زانستی وداهێنانێ ، بهلێ نوکه یا بهروڤاژی لێ هاتی . ئهگهر ئهم لێ رینهکێ بکهین لسهر هوکار وبویهرێت راستهقینه کا جنه ، دێ بو مه جهند جورێت وان خویا بن ، جونکه براستی ههر تشتهکێ رویبدهت ج سهرکهفتن وپێشکهفتن ج شکهستن وپاشڤهمان ئهگهرێت خوه ههنه ، دبیت هندهک کهس وهسا هزر بکهن ههتا ئهروپا یان روژ ئاڤا ب گشتی دهست ژ ئولێ خوه بهر نهدا وجودانهکر ژ کاروبارێت ژیانێ وسیستهمێ علمانی پهیرهو نه کر، دههمی لایێت ژیانێ دا ئهڤ شارستانی وپێشکهفتن وتهکنولوجیا بخوهڤه نه دیت ئهڤ جهنده راسته ، بهلێ دهربارهی ئولێ وان زهلامێت ئولی(رجال الکنیسة) ههمی تشتێ باش وژێهاتی لسهر وان قهدهغهکر بین وهکی وهرگرتنا زانستی وهزرکرن وفروتنا پارجێت ئهردی ل بههشتێ وژێبرنا گونههان ودژاتیکرنا ههر داهێنانهکێ ، مه گهلهک نموونه ههنه لسهر ڤێ جهندێ گالیلو زانایێ ئیتالیێ ناڤدار هاته سوتن ژلایێ دهست ههلاتا کهنیسێڤه جونگه دگوت: ئهرد لدور خوه دزفریت ،پهرتوکا(حرکات الاجسام السماویة) یا زانایێ ناڤدار کوبرنیکوس هاته سوتن وقهدهغهکرن لسالا ١٥٤٣ ز ، بیردوزا حوکمکرن پێش خودێ ڤه ، دفیا باجهکا مهزن دابا کهنیسێ ، پاپای دگوتێ: جاڤێت خوه بنقینن ولدویڤ مه وهرن گهلی خهلکی ؟! ئهرێ ئهم ژی پێدڤی سیستهمێ علمانی نه ؟ ئێکهم کهس ئهف زاراهڤه (علمانی) ئینای زمان ، بێ باوهرهکێ بریتانی بناڤێ جورج هولیواکی ، لدهمێ شورهشافرهنسی سهرهلدای ، ئێک ژ دوریشمێن وان ئهفه بی ( دوماهیک شاهی بخهندقینن بریڤیکێت دوماهیک قهسیس)ی دڤێت بهراوردیهکێ بکین لگهل ئاینیێ وکاودانێت روژئاڤا وههر وهسا یێت مه مسلمانا ، پهرتوکا پیروز وپهیاما نهمر وگهنجینا حنێران ههتا روژا قیامهتێ ئێکهم ئایهت ژێ هاتیه خارێ بو پێغهمبهرێ خوشتڤی سلاڤێت خودێ لسهر بن (اقرا) ئانکو بخوینه وگهلهک ئایهتێن دی بهحسێ زانا وزانستی کریه ، زێدهباری فهرمودێن زور رژدی لسهر وهرگرتنا زانستی کریه وهکی پێغهمبهرێ خوشتڤی سلاڤێت خودێ لسهر بن گوتی: داخازکرنا زانستی فهره لسهر ههر مسلمانهکێ ، ئهڤه وهسا خویا دبیت بهتهمامی بهروڤاژی هزروبیرێت زهلامێت ئولی ل ئهورپا ، ئهگهر نمووبهکا دی بینم دێ باشتر تێگههین .
دوو کهس پێکڤه دجن کاروانی ، هێسترا ئێکێ خوێ یا ههلگرتی وکهسێ دووێ هێسترا وی ئیسفهنج یا ههلگرتی ، هێسترا ئێکێ گهلهک ماندی بی جونکه بارێ وێ گرانه دهمێ رویبارهک دیتی ئێکسهر جو دناف ئاڤێ دا هینگێ دهرکهت ههتا خوێ ههمی حهلهای ، دهرکهت یا کهیفخوش وبارێ گران هاته راکرن ژ سهر پشتا وێ ، هێسترا ئیسفهنج ههلگرتی جاڤلێکر دهمێ جووی دئاڤێ دا ئێکسهر خهندقی وبهروڤاژی لێ هات ، ب هزرا من ئهڤه باشترین نموونهیه بو مه جونکه ئایینێ ئیسلامێ ژیان گهلهک یا بساناهیکری بو مسلمانا ، پێویست ناکهت خوه بخهندقینن ، ههلبهت هوکاران وهکی ئهز دبینم بڤی رهنگێ خارێنه:
١_ ئهگهرێ سیاسی براستی ئهڤه هوکارێ سهرهکی یه ، جونکه دبن سیبهرا سیستهمێن دکتاتوری وتاکه کهسی دا گهشهپێدان وشارستانی وپێشهسازی پێشهناکهڤن ، نهبوونا ئازادیێ ب ههمی لایێت خوهڤه ویاریکرن ب ژیرێ خهلکی ودانانا کهسێن نهههژی ل جهێن ههژی وبهروڤاژی ، زێدهباری دامهزراندن لسهر بنهمایێت حزباتیا بهرتهنگ دههمی دام ودهزگههێن میری دا وپشتگیریا پارتێن دهست ههلاتدار ومایتێکرن دکاروبارێت حکومهتێ دا ، بهر بهلاڤبوونا دیاردا گهندهلیێ کو یا بیه ڤایروسهک مهترسیا وی ژ یا بهرازان نه کێمتره جونکه جڤاکی دابهش دکهت لسهر بنهمایێ تویژهی ، زهنگین ، ههژار وفیتامین واو (واسته) ومروڤکانێ وههر وهسا وهرگرتنا قوتابیان بو خاندنا بلند لدویڤ شنگستێ پشتهڤانیا حزباتیا بهرتهنگ نهک لسهر بنهمایێت شیانێت تاکه کهسهی ، بکارهینانا رێکخراوێت قوتابیان وسهندیکێن نوژدار وپارێزهران بو کارێت رێکخستنا حزبی ،
٢_ ئهگهرێ ئابوری نهگرنگی دان ب تویژا ماموستا (پهروهردهکارێت پاشهروژێ) ژ لایێ مووجهیڤه ، ل وهلاتهکێ وهکی چاپانێ مووجێ رێڤهبهرێ مهزنترین کومبانیا ئهلکترونی ناگههیت یێ ماموستایهکێ ، زێدهباری رێزگرتنا جڤاکی وکومهلاتی ، دبێژن: دهمێ ماموستا دجیت بو سهرهدانا ئهمبراتورێ جاپانێ ئێکسهر بێ راوهستیان دجیت لدهڤ مه بهرپرسهکێ نزانیت باش باخڤیت مووجێ وی ١٠ جاران هندی یێ ماموستایه ؟ یان پولیسهک نزانیت ناڤێ خوه بنڤیسیت ونه دهرجوویێ شهشێ سهرهتایێ مووچێ وی سێ جاران پتره ژ یێ ماموستای ، ههر وهسا ئهو بلانسا ئهمریکا بتنێ ددانیت بو ڤهکولینێت زانستی جهند روژههلاتا ناڤین نینه ، لدویڤ ڤهکولینهکێ نوکه ٢٠٠٠ زانا وبسپور ل ئهمریکا ههنه ، ١٦٠٠ ژ وان ژ روژههلاتا نافهراست جوینه ئهمریکا وهلاتێ ئازادیێ .
٣_ ئهگهرێ کومهلایهتی کومهلگههێ مه یێ روژههلاتا ناڤهراست ئهوژی وهکی ههر کومهلگهههکێ دی کاریگهره ب کاودانێت گشتی ڤه وبتایبهتی یێن سیاسی ، ئهم گهلهک رێزگرتنێ ل تویژا بههرهمهند وزانا ناکین ، بتنێ مه هندهک دوریشم وپوستهر بلند کرینه،زور پیته ب وان دهێت داین یێت جووین وگههشتین کاروانێ مریان وهزرکرن بو پاشهروژێ مه ژبیر کریه وشینا داهێنانێ جاڤلێکرنا کوره مه پهیرهو کری یه ههر وهکی هوزانڤانهک دبێژیت: جاڤلێکرنا روژئاڤا کر بهس بو تشتێت نهدروست ونه رهوا، ل شینا بو مه کاکلکێ بینن بو مه قهلپ وتیڤل ئینان .
٤_ ئهگهرێ ئولی ئهگهر تهماشهی دیرووکا ئیسلامێ بکهین دێ بو مه باش خویا بیت ، ههر دهمێ مسلمانا بدروستی دپهیاما خودێ گههشتن وکره سیستهم بو ژیانا خوه ، دێ پێشکهڤن ودێ سهرکێشیا جیهانێ کهن ههر وهکی بهری نوکه کری ، لسهر دهمێ خیلافهتا هارون رهشید باژێرێ بهغدا ببی دهرگههێ زانین وزانستی دههمی بیاڤێت ژیانێ دا ، قوتابیان ژ ههمی جیهانێ بهرێ خوه دابی ڤێرێ ، ههتا شاهێ بناڤ ودهنگ شارلمان
شاهێ فرهنجا کجا خوه لگهل شاندهکێ قوتابیان رهوانهی بهغدا کر ژ بو خاندنێ وجهرخێ هارونی دهاته نیاسین ب جهرخێ زێری ئهگهر ئێکێ پهرتووکهک نڤێسیبا ده بو وی لبهر زێری کێشن ! بهلێ جهێ سهرسورمایێ یه ئهفروکه هندهک کهس خوه ب روناکبیر وروشنبیر دزانن دخازن ئهم ژی وهکی روژئاڤا ئایینێ بهێلین ، ئهرێ باشه مانێ یوری گاگهری وئهدیسون وئارام سترونگ وئینشتاین وئهلفرێد نوبل نه قهشه وپاپا بین ، بتنێ ئهگهر باوهری ب ئولان ههبت بهس وهکی ناڤ ، دێ باشه بلا ئهو کهسێن دخازن وهکی روژئاڤا بکین بلا ئهوژی وهکی ڤان ناڤدارا بکهن ، ئهگهر مه رێبازا یهزدانێ دلوڤان گرت دێ مێژوو خوه زفرینتهڤه .
٥_ هندهک ئهگهرێن دی وهکی داگیرکرنێ کو ئهڤ دهڤهره کهتینه بن دهستێ داگیرکهران ودهرونێ خهلکی بێ هێزکری یه وهسا نیشا خهلکی دایه ئهو دێ ههر هوسا بن پاشکهفتی وخهلکی ژی خوه بڤێ جهندێ رازی وقانعکری یه ، بهلێ ئهگهرێ ژ ههمیان گرنگتر ئازادی یه ، باراپتر ژ زانا وپێتولێن مسلمانا لروژههلاتا ناڤهراست دێ بینی یا لروژئاڤا خاندی وباوهرنامه وهرگرتی یه ، ئهڤ هوکار ژ ڤهرێژا هزرکرنا من بین دبیت کهسهک دی بشێوهکێ دی بویهران دهستنیشان کهت .
|
|
