ئه‌گه‌ر رِۆژئاڤاى هه‌ست ب گرنگيا ساخله‌مييَ كربيت د سه‌دسالا بيستيَدا و سالا (1948)يَ رِيَكخستيه‌كا تايبه‌ت بۆ دامه‌زراندبيت، ئيسلاميَ به‌رى (1400) ساله‌ و د گه‌ل هاتنا خۆ هه‌ست ب گرنگيا ويَ كريه‌ و پويته‌يه‌كيَ باش پيَ كريه‌ و پويته‌پيَكرنا ئيسلاميَ ب ساخله‌مييَ د ڤان خاليَت خواريَدا ديار دبيت:
1ـ ئيسلام وه‌ك په‌يامه‌كا خودايى ياهاتى دلۆڤانى و هيدايه‌ت و باشى ـ نه‌به‌س بۆ مرۆڤاتييَ ب تنيَ، به‌لكى بۆ گه‌ردوونى و هه‌مى چيَكرييَن تيَدا ـ، ڤيَجا په‌يامه‌كا ژ ڤى رِه‌نگى چه‌وا ديَ بهاترين چيَكرى د ڤى گه‌ردوونيدا كو مرۆڤه‌ ژبير كه‌ت. له‌وا ديَ بينين ئيسلاميَ پويته‌يه‌كيَ باش دايه‌ مرۆڤى ب رِه‌نگه‌كيَ گشتى و ب هه‌مى لايه‌نيَت وى ئانكوو ئيسلام په‌يامه‌كا ته‌ڤگره‌ بۆ هه‌مى لايه‌نيَت پيَكهاتنا ڤى مرۆڤى ژ ئاقل و ده‌روون و له‌ش و هه‌ست و وژدانان و هه‌مى واريَت ژيانا وى ژ جڤاك و سياسه‌ت و ئابۆر و ده‌روون و ساخله‌مى و.. هتد.
2ـ كا چه‌وا ئيسلام دينه‌كيَ ته‌ڤگره‌، هه‌روه‌سا دينه‌كيَ ناڤنجيه‌ و هه‌ڤسه‌نگيه‌كيَ په‌يدا دكه‌ت و نيشا مه‌ دده‌ت كو پويته‌پيَكرنا مه‌ بۆ تشته‌كى يان بۆ لايه‌نه‌كى نه‌ ل سه‌ر حسابا تشته‌كيَ دى يان لايه‌نه‌كيَ دى بيت. بۆ نموونه‌: ئيسلام ناڤنجيه‌ د ناڤبه‌را پويته‌پيَكرنا ب دنياييَ و ئاخره‌تيَدا و د ناڤبه‌را پيَدڤييَن له‌شى و ده‌روونى و عه‌قلى دا.

3ـ ئيسلام پويته‌پيَكرنا ب ساخله‌مييَ دكه‌ته‌ فه‌رمان ل بوسلمانان، و پيَغه‌مبه‌ر (سلاڤيَت خوديَ ل سه‌ر بن) دبيَژيته‌ بوسلمانان (تداووا ياعباد الله فان الله لم يضع داءً الا وضع له دواء)، ئانكوو گه‌لى به‌نديَت خوديَ خۆ ده‌رمان بكه‌ن و خۆ چاره‌سه‌ر بكه‌ن، چونكى خوديَ چو ده‌رديَن بيَ ده‌رمان نه‌داينه‌، ژ ڤيَريَ بۆ مه‌ ديار دبيت كو چاره‌سه‌رى د ئيسلاميَدا فه‌رمانه‌ و ئه‌گه‌ر بوسلمان پيَ نه‌رابيت ييَ گونه‌هكاره‌ و ئه‌گه‌ر پيَ رِابوو خودان خيَره‌، چونكى ئيسلاميَ ل ڤيَريَ چاره‌سه‌رى ب بيروباوه‌رانڤه‌ گريَدا و نيشا مه‌ دا ده‌ميَ مرۆڤيَ بوسلمان چاره‌سه‌ريا خۆ ژ نه‌ساخيه‌كيَ دكه‌ت نه‌به‌س ئه‌و ژ ڤيَ نه‌ساخييَ خلاس دبيت، به‌لكى ئه‌و فه‌رمانه‌كا ئيسلاميَ ب جه دئينيت و د ئه‌نجامدا خودان خيَره‌، و به‌روڤاژى ده‌ميَ ئه‌و چاره‌سه‌ريا خۆ نه‌كه‌ت نه‌ به‌س ئه‌و ديَ زيانيَت له‌شى ژ ئه‌نجاميَ ڤيَ نه‌ساخييَ بينيت، به‌لكى ئه‌و ديَ گونه‌هكار بيت، چونكى فه‌رمانه‌كا ئيسلاميَ ب جه نه‌ئينا.
4ـ ئيسلام نيشا مه‌ دده‌ت كو ساخله‌مى كه‌ره‌مه‌كا خوداييه‌ و دڤيَت مرۆڤ سوپاسيا خوديَ بكه‌ت ل سه‌ر ڤيَ كه‌ره‌ميَ، هه‌روه‌سا مرۆڤ ب خۆ مفايى ژيَ ببينيت و د باشييَدا ب كاربينيت به‌رى ژ ده‌ست بچيت و مرۆڤ بكه‌ڤيته‌ به‌ر نه‌ساخيان وه‌كى پيَغه‌مبه‌ر (سلاڤيَت خوديَ ل سه‌ر بن) دبيَژيت: ((دوو كه‌ره‌م ييَت هه‌ين مرۆڤ بۆ خۆ مفاى ژيَ نابيت هه‌تا ژ ده‌ست دده‌ت، ئه‌و ژى: ساخله‌مى و ڤالاتينه‌)). هه‌روه‌سا دبيَژيت: ((پيَنج تشت ييَن هه‌ين بۆ خۆ مفاى ژيَ ببينه‌ و ب كاربينه‌ به‌رى پيَنج تشتيَن دى ب سه‌ر ته‌دا بيَن، ژ وان: ساخله‌ميا خۆ به‌رى تو نه‌ساخ ببى)). هه‌روه‌سا پيَغه‌مبه‌رى هه‌رده‌م دوعا ژ خوداييَ مه‌زن دكر كو ل وى ببۆريت و وى بپاريَزيت ژ نه‌ساخيان و سلامه‌تييَ ب رِزقيَ وى بكه‌ت.
5ـ ئيسلاميَ پويته‌يه‌كيَ باش دايه‌ پاقژييَ ب رِه‌نگه‌كيَ گشتى وه‌ك ئيَك ژ پيَدڤييَن ساخله‌مييَ، و ئه‌ڤ پاقژيه‌ كريه‌ ئيَك ژ مه‌رجيَت دورستيا عيباده‌تيَ مرۆڤى وه‌كى شويشتنا ده‌ستنڤيَژيَ و سه‌رشويشتنا ژ جه‌نابه‌تيَ و بيَ نڤيَژييَ و پاقژيا جلكيَن نڤيَژكه‌رى و ئه‌و جهيَ نڤيَژيَ ليَ دكه‌ت.. و ئه‌گه‌ر وان فه‌رمانيَت ئيسلاميَ ب هه‌ژميَرين ئه‌ويَت به‌ريَ مرۆڤى دده‌نه‌ پاقژييَ ديَ پيَدڤى گه‌له‌ك ده‌مى بين و ژ ڤيَ چه‌نديَ بۆ مه‌ ديار دبيت كو ئيسلام پاقژييَ ژ مه‌رجيَت دورستيا عيباده‌تى و پيَدڤييَن بيروباوه‌ران د هه‌ژميَريت، هه‌روه‌سا ئيسلام پاقژييَ ب بيروباوه‌رانڤه‌ گريَدده‌ت، و ئه‌ڤه‌ نيشا مه‌ دده‌ت كو ئيسلام دينه‌كيَ شارستانيه‌.

6ـ ئيَك ژ حيكمه‌تيَت عيباده‌ت و فه‌رمان و شيره‌تيَن ئيسلاميَ ساخله‌ميه‌ داكوو مرۆڤيَ بوسلمان ببيته‌ مرۆڤه‌كيَ ساخله‌م و بيَته‌ پارستن ژ گه‌له‌ك نه‌ساخييَن له‌شى و ده‌روونى وه‌كى مفاييَت له‌شى و ده‌روونى ييَن نڤيَژيَ و رِۆژييَ و زيانيَت له‌شى و ده‌روونى و ئاقلى ييَت وان تشتيَت ئيسلاميَ حه‌رام كرين وه‌كى گۆشتيَ به‌رازى و گۆشتيَ مرار و ڤه‌خوارنا عه‌ره‌قيَ و... هتد.
7ـ ئيسلام د گه‌له‌ك بابه‌تيَت قورئانيَ و فه‌رمووده‌ييَن پيَغه‌مبه‌ريدا ئاماژه‌ ب هيَزيَ دكت وه‌ك نيشانه‌ك ژ نيشانيَت ساخله‌ميا باش، بۆ نموونه‌: ده‌ميَ كچا شوعه‌يبى گۆتى بابيَ خۆ مووسا پيَغه‌مبه‌رى (سلاڤيَت خوديَ ل سه‌ر بن) بده‌ شۆلى، به‌حسيَ باشيا  وى ب دو سالوخه‌تان كر.. ئيَك ژ وان، هيَزا له‌شى، و يا دوويَ ئه‌مانه‌ت (إن خير من استاجرت القوي الامين). هه‌روه‌سا ده‌ميَ خوداييَ مه‌زن (طالوت) بۆ به‌نى ئيسرائيليان ژيَگرتى دو سالوخه‌تيَن وى گۆتن ئه‌و ژى كو مرۆڤه‌كى زانايه‌ و له‌شه‌كيَ ب هيَز ييَ هه‌ى (قال ان الله اصطفاه عليكم وزاده بسطة في العلم والجسم). هه‌روه‌سا پيَغه‌مبه‌ر دبيَژيت: ((بوسلمانيَ ب هيَز ب خيَرتر و خۆشتڤيتره‌ ل ده‌ڤ خوديَ ژ بوسلمانيَ لاواز... هتد)). و يا فه‌ره‌ ئه‌م بزانين ل ڤيَريَ به‌حسيَ هه‌مى جۆريَت هيَزيَيه‌ وه‌كى هيَزا باوه‌رييَ و هيَزا له‌شى.